OTİZM VE KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİ PROJESİ

Otistik Kaynaştırma Öğrencilerinin Öğretmenleri ve Rehber Öğretmenlerinin Eğitimi

Genel Hedef: Otistik çocukların eğitiminde kaynaştırma uygulamasını yaygınlaştırmak ve kaynaştırma eğitiminin niteliğini arttırmak.

Özel Hedef(ler) : İzmir ilinde yapılacak pilot çalışma ile otizmli çocukların öğretmenleri ve okul rehber öğretmenlerini eğiterek kaynaştırma uygulamasının yaygınlaşması ve niteliğinin arttırılmasına katkı sağlayacak bir model oluşturmak Bu ana hedef doğrultusunda aşağıdaki hedefler gerçekleştirilecektir:

• Sınıf öğretmenleri ve rehber öğretmenlerin, otizm ve kaynaştırmaya ilişkin yanlış anlayışlarının değiştirilmesi,

• Okul rehber öğretmenleri ve sınıf öğretmenlerinin otistik çocukların kaynaştırılması ile ilgili yeterli bilgi ve beceri düzeyine ulaşması,

• Okul rehber öğretmenleri ve sınıf öğretmenlerinin, otistik çocukla ilgili değerlendirme, Bireysel Eğitim Programı (BEP) hazırlama, çocuğun sosyal uyumunun artması için uygun stratejiler geliştirme konularında gerekli bilgi ve becerilere sahip olması,

• Okul rehber öğretmenlerinin, eğitsel rehberliğin yanı sıra, ailelere duygusal ve sosyal destek sağlama konularında yeterliliklerinin artması,

• Okul rehber öğretmenleri ve sınıf öğretmenlerinin gerektiğinde uzman desteği alabilme konusunda etkili iletişim becerileri geliştirmeleri,

• Okuldaki müdür ve diğer eğitim personelinin, yasal görevleriyle ilgili uygulama sorunlarının çözülebilmesi için uygun stratejiler geliştirebilme becerilerinin artması

• Sınıf öğretmenlerinin, otistik çocukların aileleriyle empatik bir ilişki kurabilme konusunda yeterliliklerinin artması ve ailelerle daha çok işbirliği yapmaları,

• Sınıf öğretmenlerinin, diğer çocukları otistik çocuk hakkında  bilgilendirme, birbirleriyle iletişim kurma, oynama gibi sosyal becerileri uygulama düzeylerinin arttırılması.

• Projenin Hedef Kitlesi: İzmir ilinde resmi ve özel 1284 ilköğretim okulunda çalışan 20.522 sınıf öğretmeni ve  bu okullarda görev yapan rehber öğretmenler hedef grubu oluşturmaktadır. Öncelikli olarak sınıflarında otizm tanılı kaynaştırma öğrencisi olan ilköğretim sınıf öğretmenleri ve okul rehber öğretmenlerinin eğitilmesi hedeflenmektedir.

Projenin Sonuçlarından Yararlanacak Diğer Gruplar Otizm tanılı kaynaştırma öğrencileri, diğer öğrenciler, otizmli çocukların aileleri, diğer çocukların aileleri, okul müdürü ve diğer eğitim personelidir.

PROJENİN AMACI VE ÖNEMİ

1970′li yıllarda İskandinav ülkelerinde ülkemizde ise 1983 yılında uygulanmaya başlayan kaynaştırma, normalleştirme ve “herkese eşit eğitim fırsatı sağlanması” düşüncesinin, eğitsel bir sonucudur (Özyürek, 1994).

Batıda yapılan pek çok çalışmada, özel gereksinimli öğrencilerin normal eğitim sınıflarında daha iyi performans sergileyebildikleri görülmüştür (Mickley, 2001; akt. Kuz, 2001)

Kaynaştırma eğitiminin yaygın bir şekilde kabul görmesinin en önemli nedenlerinden biri de ayrıştırılmış eğitime oranla % 30 ila % 100 oranında daha az maddi kaynak gerektirdiğinin gösterilmiş olmasıdır (O.E.C.D 1995:78; akt.Kuz, 2001)

Kaynaştırma uygulaması kırsal kesimdeki engelliye eğitim hizmeti götürmesini kolaylaştırmıştır.

Otistik çocukların eğitim ve öğretimden yaralanabilmeleriyle ilgili düzenlemeler ilk defa 1999 yılında “Otistik Çocuklar Programı” nın hazırlanması ve Otistik Çocuklar Eğitim Projesi (OÇEM) ve Uygulama Yönergesi ile başlamıştır.

Otistik Çocukların kaynaştırma eğitimi iki yolla uygulanmaktadır:

1-ilköğretim okulu bünyesinde 3-9 otistik çocuğun eğitildiği OÇEM sınıflarında ve

2-okuldaki diğer çocuklarla birlikte aynı sınıfta  eğitim alması .

Bağımlı OÇEM bünyesinde kaynaştırmadan yararlanabilecek otistik çocukların,

• 1-İlköğretim çağında olması,
  
• 2-Tuvalet eğitimini tamamlamış olması
  
• 3-Sözel iletişim kurabilmesi
  
• 4-Yoğun davranış problemleri (ağlama, öfke nöbetleri vb.) olmaması
  
• 5-Otistik özelliklerinden başka bir engeli bulunmaması
  
• 6-Eğitim öğretimini engellemeyecek derecede psiko-motor gelişimine sahip olması gerekmektedir.

Kaynaştırma uygulamasında Okul Rehber Öğretmenin; görev ve sorumlulukları;

1- Bağımlı OÇEM’ e devam eden öğrencilerin toplu dosyalarını OÇEM’ in sınıf öğretmeniyle birlikte düzenleme

2- Öğrencinin performans durumunu öğretmeniyle birlikte inceleyerek kaynaştırma eğitimi programını hazırlama.

3-Kaynaştırma yapılacak sınıf araştırır ve uygunluğunu gözlemleme.

4-, Kaynaştırma eğitimi alacak olan öğrenci konusunda normal sınıf öğretmeni ve öğrencilerini bilgilendirme,

5-Okul- öğrenci-öğretmen-aile koordinasyonunu sağlama,.

6-OÇEM’ in öğretmenleri ile aile eğitim programını hazırlama olarak tanımlanmıştır

Kaynaştırma sınıf öğretmenin sorumlulukları,

1-BEP biriminde görev almak,

2-“kaynaştırma eğitimi için sınıfına gelen öğrencinin sosyalleşmesine katkıda bulunmak,

3-öğrencinin sınıf içi etkinlikleri olabildiğince fazla katılımına olanak sağlamak,

4-programın içeriği ve uygulamasına yönelik teknikler konusunda kendini yetiştirmek” olarak belirlenmiştir.

Ülkemizde 8,5 milyon engellinin 4.5 milyonu eğitim çağında bulunduğu belirlenmiştir.ve bu grupta  450 bin  eğitim çağında  otistik çocuk  olduğu düşünülmektedir. Otizm tanılı çocukların kaynaştırma eğitiminden en çok yararlanabilecek olan yüksek işlevli otistik çocukların sayısı 150 bini bulmaktadır.

Ülkemizde resmi ve özel eğitim kurumlarından eğitim alan tüm engel gruplarındaki çocukların sayısı 300 bin (%10’ un altında) dır. Kaynaştırma eğitimi alanların sayısı ise 64 bin düzeyindedir. Bu sayılar dikkate alındığında henüz engelli çocukların eğitim alabilenlerinin sayısının çok düşük olduğu görülmektedir.

Otizm yeni ve bu nedenle daha az tanınan bir bozukluk olduğu için eğitim alan çocukların oranı % 1.69 ile genel ortalamanın da çok altındadır.

Araştırma sonuçları Ülkemizde kaynaştırma eğitiminin henüz istenilen ölçüde yaygınlaşmadığını ve birçok soruna sahip olduğunu göstermektedir.

Öğretmenler ve rehber öğretmenlerin “otizm ve kaynaştırma eğitimi konusundaki bilgi yetersizliği” nedeniyle yeterince yararlı olamadıkları gözlemlenmektedir. Bu nedenle kaynaştırma eğitimi amacına ulaşmamakta, bu süreçte yaşanan olumsuzluklar kaynaştırma eğitimi uygulamasının yaygınlaşmasını da engellemektedir.

Ülke genelinde gözlemlenen bu sorunlar ilimiz özelinde de yaşanmakta, bazı okullar yasal düzenlemelere rağmen otizm veya başka engel gruplarından öğrenci kaydetmemek için direnç gösterebilmektedir..

STK’ların üniversite desteği ile okul personelini bilgilendirecek çalışmalar yapmasının kaynaştırma anlayışının yaygınlaşmasında yararlı olacağı düşünülmektedir.

PROJENİN UYGULANMASI

Projemiz 9 aylık bir sürede gerçekleşecektir.

1-Hedef gruplardan olan okul rehber öğretmenleri ve öğretmenlerden oluşturulan 2 eğitim grubuna 5 günde 30 saatlik eğitim programı uygulanacaktır.

2- Eş zamanlı olarak Web sitesinden bu gruplara danışmanlık ve süpervizyon hizmeti sağlanacaktır.

3-Eğitim sonunda eğitime katılanlarla izleme, değerlendirme ve süper vizyon toplantıları yapılacaktır.

4- Buca, Bornova, Karşıyaka, Konak ilçelerinde pilot okullarda

• Kaynaştırma öğrencisinin sınıf arkadaşlarına

• Otizmli kaynaştırma öğrencilerinin ailelerine

• Diğer çocukların ailelerine

• Okul müdürü ve diğer eğitimcilerine

toplam 16 bilgilendirme toplantısı yapılarak kaynaştırma eğitimi ve bu süreçteki rolleri hakkında bilgilendirileceklerdir.

• Öğretmen ve rehber öğretmenlere “otizm ve kaynaştırma eğitimi” konusunda1500 kitap ve 1000 DVD,

• Okullara otizmi ve kaynaştırmayı eğitimini anlatan 5000 broşür ve 500 afiş  dağıtılacaktır.

• Proje süresince WEB sitesinden ailelerin kaynaştırmada yaşanan sorunlara ilişkin danışmanlık alması sağlanacaktır.

• Projenin sonuçları Web sitesinde yer alacaktır.

PROJEDEN BEKLENEN SONUÇLAR:

Hedef Grubumuzda Beklenen Sonuçlar

• Sınıf öğretmenleri ve rehber öğretmenlerin otizm konusunda bilgilenme ihtiyacının sağlanması,

• Sınıf öğretmenleri otizm tanılı öğrencilerin kaynaştırılması için gereksinim duydukları bilgi ve becerilere sahip olmaları, değerlendirme, BEP hazırlama, öğretimsel düzenlemeler, materyaller konusunda gerekli teorik ve uygulamalı eğitim ihtiyaçların karşılanması,

• Rehber öğretmenler kaynaştırma eğitimindeki rolleri ve görevleri konusunda teorik ve uygulamalı bilgilere sahip olmaları,

• Öğretmenler ve rehber öğretmenler başvuru kaynağı olarak rehber kitaplara sahip olmaları,

• Kaynaştırma uygulaması sürecinde sorunlarıyla ilgili danışmanlık alabilme olanağı uygulamayı kolaylaştırması,

• Okul müdürleri ve diğer eğitim personelinin otizm ve kaynaştırma konusunda ihtiyaç duyduğu bilgi gereksinimi karşılanması,  Kaynaştırmadaki rol ve görevleri konusunda bilgilenmeleri sağlanması,

• Kaynaştırma öğrencisinin sınıf arkadaşlarının otizm ve kaynaştırma hakkında bilgilenmesi, Bu süreçle ilgili rolleri hakkında bilgi sahibi olmaları,

• Otizm tanılı öğrenci ve diğer çocukların aileleri kaynaştırma süreci hakkında bilgilenmesi, kendilerinden beklenen rol ve sorumluluklar konusunda bilgilendirilmeleri.

PROJENİN SONUÇLARININ TEKRARLANMA VE GENİŞLEME OLASILIKLARI

• Uzun vadede ülkemizde otizmli kaynaştırma öğrencisi olan tüm ilköğretim okullarındaki rehber öğretmen ve sınıf öğretmenleri hazırlanan eğitim kitapları ve CD’lerden yararlanabilir.

• MEB Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve MEB Hizmet İçi Eğitim Dairesi Başkanlığı hizmet içi eğitim programlarında eğitim programı, kitaplar ve CD’lerden yararlanılabilir.

• Otistik çocuklarla ilgili çalışmalar yapan sivil toplum kuruluşları proje çıktılarından yararlanabilir.

• Ülke genelinde, toplumun kaynaştırma ve otistikler hakkında olumlu yönde etkilenmesi ve kaynaştırma eğitiminin yaygınlaşmasına katkıda bulunması beklenebilir.

Her türlü soru ve düşünceleriniz için buraya tıklayarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.