|
Özgün dil bozukluğu terapisindeki temel yaklaşımlar Çevreyi düzenleme
- Çocuğun istediği şeyleri görüş mesafesine fakat ulaşamayacağı bir yere koyun.
- Materyalleri yalnızca yetişkin yardımıyla alınabilecek yere koyun ( sıkıca kapatılmış saydam plastik kutu)
- Rutinlerin olması gereken sırasını bozma ( çorabını giymeden ayakkabısını verme..)
Çocuğun yönlendirmesine izin verin
- Çocuğun seçip oynadığı oyuncaklara dikkatinizi verin ve onun hakkında konuşun.
- İletişimi mümkün oldukça çocuğun başlatmasını sağlayın (uzun sessizlik olsa bile)
- Motor taklit- çocuğun yaptığı motor hareketin aynısını yada abartılmış veya azaltılmış biçimini çocuk yapar yapmaz taklit etme.(erken dönem sıra alma davranışını yerleştirmek için).
- Vokal taklit- çocuğun çıkarttığı sesleri birebir yada değiştirilmiş bir biçimde üretme ( çocuk ‘aaahh’ der yetişkin ‘ahh’ veya ‘baaa’ der)
Sosyal rutinler oluşturma
- Çocuğu tekrarlı, ne olacağı bilinen oyunları öğret ör ‘ce ee’, ‘ geldim geldim ‘vs, aile üyelerininde bunu günde en az bir kere oynamasını isteyin.
- Oyunu biraz değiştirin ( kırmızı balık şarkısını içine daha uzun şeyler sokun
Özel sonuçlar kullanın
Teşvikler:
- Zaman gecikme teşviki:Rutinlerdeki sıra almanın bölünmesi, duraksatılması ile gerçekleştirilir.( ör: çocukla karşılıklı top atmaca oynanıyorsa yetişkin topu tutar, çocuğa vermez, çocuktan işlemin devamı için bir yanıt gelmeden de topu yollamaz.)
- Bakış kesişmesi: göz kontağı kurmak için yetişkin başını çocuğun görme alanına sokar ve yavaşça takip etmesini sağlar. Çocuk düzenli olarak göz kontağı kurmaya başladığında bu durum azaltılır.
- Sözel teşvikler: iletişim elde etmek için açık uçlu sorular sorulur (ne?) veya emirler verilir (‘bana bak’.)
Modeller
- Sesli modeller: çocuğun kullandığı seslerin yetişkin tarafından gecikmeyle taklit edilmesi. Eğer çocuk bir zaman ‘ba’ sesini çıkartmışsa, farklı bir zamanda yetişkin çocuktan ses çıkartmasını sağlamak için ‘ba’yı kullanır.
- Jest modeller: çocuğun presembolik(sembol öncesi) jestlerinin kullanımını uygun zamanlarda model olarak kullandırtma. (ör: uçak başımızın üzerinden geçerken, yetişkinin parmağıyla işaret etmesi, sözel olmayan bir yorumdur.)
Doğal Sonuçlar
- Çocuğun ifade edilen amacı anladığından emin olun. Eğer çocuk bir protesto eyleminde bulunuyorsa çocuk protestosunu sonlandırdığında onu onurlandırın (sosyal pekiştireç). Çocuğun istediği herhangi bir obje verilir ve çocuğun ortak dikkat çekmek istediği şeylere yönelme.
- İletişimin gerçekleştiğini çocuğa bildirin. Gülümseyin, bakın veya çocuğun amaçlı yaptığı her davranışa yorum yapın.
- Dilsel haritalama sunun. Çocuğun sözel olmayan iletişim niyetini kelimelere dökün. Ör: çocuk bir bardağı gösterir biz ‘ a bu bir bardak, bana bunu göstermen ne güzel vs..
Language Disorders: A Functional Approach to Assessment and Intervention (4th edition) Robert E. Owens, 2003,Allyn & Bacon
Her türlü soru ve düşünceleriniz için buraya tıklayarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.
|